Historia w „Panu Wołodyjowskim”
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Złośliwi twierdzą, że ucząc się na egzamin historii należy szerokim łukiem omijać Trylogię Henryka Sienkiewicza. Można z tym polemizować lub nie, ale fakty mówią same za siebie. Autor „Ogniem i mieczem”, „Potopu” i „Pana Wołodyjowskiego” wyraźnie „naciągał” historię Polski, by ta bardziej pasowała do dramatycznych przygód jego bohaterów. Pamiętając jednak o założeniach gatunkowych powieści historycznej oraz oczekiwaniach społecznych wobec pisarza nie należy mieć mu tego za złe, lecz traktować cykl jako dzieło czysto artystyczne, a nie naukowe. Spośród wszystkich części Trylogii w Panu Wołodyjowskim relatywnie najmniej można odnaleźć odniesień do historii. Powieść została osadzona w latach 1668-1673, czyli w okresie obejmującym elekcję Michała Korybuta Wiśniowieckiego, a także początek wojny polsko-tureckiej.

Pierwsze sceny „Pana Wołodyjowskiego” rozgrywają się w Warszawie, gdzie gromadzą się tłumy posłów, szlachciców i zwykłych mieszczan, aby obserwować rozwój wydarzeń po tym, jak Jan Kazimierz zrzekł się korony Polski. Narrator mówi o tym momencie historycznym:
„Był to czas, w którym Jan Kazimierz, król, polityk i wódz wielki, pogasiwszy pożary postronne i wywiódłszy Rzeczpospolitą jakoby z toni potopu, zrzekł się panowania. Wszystko on przecierpiał, wszystko przetrwał, wszystkim tym ciosom piersi nadstawił, które szły od zewnętrznego nieprzyjaciela; ale gdy potem wewnętrzne reformy zamierzył i zamiast pomocy od narodu, oporu tylko i niewdzięczności doznał, wówczas dobrowolnie zdjął z poświęconych skroni tę koronę, która nieznośnym ciężarem mu się stała”.


Wolna elekcja, czyli wybór nowego monarchy przez szlachtę, odbywała się wówczas, gdy państwo pozostawało z różnych przyczyn bez króla lub jego potomstwa. Jan III Kazimierz zrzekł się korony 16 września 1668 roku, po czym wyjechał do Francji. Powodem tak dramatycznej decyzji były liczne niepowodzenia na arenie międzynarodowej (utrata lenna Księstwa Pruskiego czy niepomyślny pokój w Oliwie podpisany ze Szwedami) i wewnątrzpaństwowej (wojna domowa). 19 czerwca 1969 roku na jego następcę szlachta, za pośrednictwem posłów (elektorów) na nowego władcę obrała mało znanego Michała Korybuta Wiśniowieckiego. Wybór zawdzięczał głównie polskiemu pochodzeniu (wśród kandydatów dominowali Francuzi i Niemcy) oraz propagandzie. Wybór szlachciców był wielce zaskakujący nawet dla samego Korybuta. Jednocześnie dowiódł, że ta warstwa społeczna decyduje o losach państwa, a nie bogata magnateria, która opowiadała się za kandydatem z Francji.

Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 - 


  Dowiedz się więcej
1  Motyw podróży w „Panu Wołodyjowskim”
2  Szczegółowy plan wydarzeń „Pana Wołodyjowskiego”
3  Motyw Turcji w „Panu Wołodyjowskim”



Komentarze
artykuł / utwór: Historia w „Panu Wołodyjowskim”







    Tagi: